Тауардың ақшасы шоттан бірден алынады, ал сатып алуға байланысты мәселенің шешілуін кейде күтуге әрі соған қол жеткізу үшін күш салуға тура келеді. Қазақстанда тұтынушыларды қорғау саласында не болып жатқанын әрқайсысына 10 мың адам қатысқан екі сауалнаманы қамтитын 2026 жылғы зерттеу материалдары көрсетеді.

Сауалнамада респонденттердің 75,9%-ы осы саладағы мемлекеттік реттеудің жақсарғанын атап өтті. Сонымен бірге қатысушылардың 27,2%-ы құқықтарды қорғаудың қазіргі жағдайын қанағаттанарлықсыз деп бағалаған. Бұл жауаптар бір-біріне қайшы келмейді: адам өзгерістерді байқаса да, шешілмеген талабымен жалғыз қалуы мүмкін. Құқықтары бұзылған қатысушылардың 33,9%-ының талаптары толық, 36%-ының талаптары ішінара қанағаттандырылған, ал 30,1%-ы талаптарының қанағаттандырылуына қол жеткізбеген. Соңғы көрсеткішті егжей-тегжейлі талдау қажет: дау неліктен шешілмеді және адамның нәтижеге қол жеткізуіне не кедергі болды?

Электрондық саудада тауарды қайтаруға әрекет жасамай тұрып-ақ мәселе жеткілікті. Сауалнамаға қатысушылардың 26%-ы интернет-алаяқтыққа тап болғанын хабарлап, көбіне ақшасы төленгенімен, жеткізілмеген тауарды және жалған өнім алуды көрсеткен. Бұл ретте сауалнамаға қатысқандардың 83,4%-ы үшін қайтару мүмкіндігі — сатып алудың маңызды немесе өте маңызды шарты. Сатып алушыға бәрі алдын ала түсінікті болуы керек: тауарды кім сатады, наразылық талабын кім қарайды және тапсырыс уәде етілгенге сәйкес келмесе, мәселе қалай шешіледі?

Интернет-дүкендерден тыс жерде де наразылықтар нақты мәселелерге қатысты. Сауалнамаға қатысушылардың 38%-ы мобильді байланыс пен интернетке қол жеткізу сапасына қатысты мәселені, ал 49,5%-ы тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықтағы жоғары тарифтерді атап өткен. Қызмет көрсетушілер үшін бұл — төлемдердің қалай есептелетінін түсіндіруге және қызмет көрсету сапасын зерделеуге, ал уәкілетті органдар үшін қайталанатын шағымдардың себептерін тексеруге негіз.

Ақпараттың қолжетімділігіне қатысты да сұрақ бар: сауалнамаға қатысушылардың 68,2%-ы өз құқықтарына қызығушылық танытады, бірақ құқықтық сауаттылығын небәрі 45,1%-ы арттырады. Сондықтан тұтынушыларды қорғауды түсінікті нәтижелер бойынша бағалаған жөн: қанша талап қанағаттандырылды, қалғандарына неліктен бас тартылды және құқық бұзушылықтар қайталана ма?

Ал сіз соңғы рет наразылық талабымен жүгінгенде, мәселені шешуге көмектесті ме, әлде өтінішіңізге жай ғана жауап берді ме?

Права потребителей: что изменилось и какие вопросы остаются?

Деньги за товар списываются сразу, а вот решение проблемы с покупкой иногда приходится ждать и добиваться. Что происходит с защитой потребителей в Казахстане, показывают материалы исследования 2026 года, включавшего два опроса по 10 тысяч участников.

В опросе 75,9% респондентов отметили улучшение государственного регулирования в этой сфере. При этом нынешнее состояние защиты прав 27,2% участников оценили как неудовлетворительное. Эти ответы вполне совместимы: человек может замечать перемены и всё равно оставаться один на один с нерешённой претензией. Среди участников, столкнувшихся с нарушением прав, требования 33,9% были удовлетворены полностью, 36% — частично, а 30,1% не добились удовлетворения требований. Именно последняя цифра требует подробного разбора: почему спор не разрешился и что помешало человеку получить результат?

В электронной торговле проблем хватает ещё до попытки возврата. О столкновении с интернет-мошенничеством сообщили 26% участников опроса, чаще всего указывая на оплаченный, но недоставленный товар и получение подделки. При этом для 83,4% опрошенных возможность возврата — важное или очень важное условие покупки. Покупателю нужна ясность заранее: кто продаёт товар, кто рассматривает претензию и как решается вопрос, если заказ не соответствует обещаниям.

За пределами интернет-магазинов претензии тоже вполне конкретные. На качество мобильной связи и доступа к интернету указали 38% участников опроса, а высокие тарифы ЖКХ отметили 49,5% человек. Для поставщиков услуг это повод объяснять начисления и разбираться с качеством обслуживания, для уполномоченных органов — проверять причины повторяющихся жалоб.

Есть вопрос и к доступности информации: своими правами интересуются 68,2% участников опроса, но повышают правовую грамотность лишь 45,1%. Поэтому оценивать защиту потребителей стоит по понятным результатам: сколько требований удовлетворено, почему остальным отказали и повторяются ли нарушения.

А когда вы в последний раз обращались с претензией, вам помогли решить проблему или просто ответили на обращение?

• Плюс 14 тысяч за месяц: новые данные о численности населения Казахстана
  Бюро национальной статистики Казахстана опубликовало данные о численности н...
• Проверка мобильных переводов: в Казахстане изменили порог, который привлечёт внимание налоговой
  В Казахстане меняют критерии контроля мобильных переводов. Общая сумма пост...
• Казахстан повышает урожайность и модернизирует сельское хозяйство
  Министерство сельского хозяйства продолжает системную работу по повышению...
• ИИ теперь проверяет двойные листочки казахстанских школьников
  Проверка школьных работ постепенно переходит в цифровой формат. ИИ уже мо...
• Атака на Binance на $6,3 млрд: что происходит с активами казахстанских пользователей
  
  
• Казахстану предстоит большая перестройка: десять главных заявлений Президента
  Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев выступил с ежегодным Посланием нар...
• В Казахстане разработают новый Гражданский кодекс
  Глава государства Касым-Жомарт Токаев 28 октября 2026 года в своем Послании...
• Токаев поручил прислушаться к бизнесу и изменить Налоговый кодекс
  Президент Касым-Жомарт Токаев поручил внести изменения в Налоговый кодекс и...
• В Казахстане минимальную зарплату повысят до 110 тысяч тенге
  Глава государства Касым-Жомарт Токаев 28 октября 2026 года в своем Послании...